در شش مورد از قرآن مجيد اشاره به شجره ممنوعه شده است، بدون اينكه درباره كيفيت و يا نام آن سخنى به ميان آيد، ولى در منابع اسلامى دو نوع تفسير براى آن آمده است، يكى تفسير" مادى" كه طبق معروف در روايات،" گندم" بوده است .

بايد توجه داشت كه عرب" شجرة" را تنها به درخت اطلاق نمى‏كند، بلكه به بوته‏هاى گياهان نيز شجره مى‏گويد و لذا در قرآن مجيد به بوته كدو شجره اطلاق شده است "وَ أَنْبَتْنا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِنْ يَقْطِينٍ "(صافات آيه 146).

و ديگرى تفسير" معنوى" كه در روايات از آن تعبير به" شجره حسد" شده است، زيرا طبق اين روايات، آدم پس از ملاحظه مقام و موقعيت خود چنين تصور كرد كه مقامى بالاتر از مقام او وجود نخواهد داشت، ولى خداوند او را به مقام جمعى از اولياء از فرزندان او (پيامبر اسلام و خاندانش) آشنا ساخت، او حالتى شبيه به حسد پيدا كرد، و همين شجره ممنوعه بود كه آدم مامور بود به آن نزديك نشود.

در حقيقت طبق اين روايات، آدم از دو درخت تناول كرد كه يكى از مقام او پائين‏تر بود و او را به سوى جهان ماده مى‏كشيد و آن گندم بود، و ديگرى درخت معنوى مقام جمعى از اولياء خدا بود كه از مقام و موقعيت او بالاتر قرار داشت و چون از دو جنبه از حد خود تجاوز كرد به آن سرنوشت گرفتار شد.

اما بايد توجه داشت كه اين حسد از نوع حسد حرام نبوده و تنها يك احساس نفسانى بوده است، بى آنكه كمترين گامى بر طبق آن بردارد.

و با توجه به اينكه آيات قرآن چنان كه كرارا گفته‏ايم، داراى معانى مختلف است مانعى ندارد كه هر دو معنى از آيه اراده شود.

اتفاقا كلمه" شجرة" در قرآن مجيد در هر دو معنى به كار رفته است، گاهى در معنى درختان معمولى و مادى مثل "و شَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُورِ سَيْناءَ تَنْبُتُ بِالدُّهْنِ "(مؤمنون- 20) كه اشاره به درخت زيتون است، و گاهى در شجره معنوى به كار رفته مانند"وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ "(اسراء- 60) كه منظور از آن، جمعى از مشركان يا يهود و يا اقوام طاغى ديگر همانند بنى اميه مى‏باشد.

البته مفسران احتمالات متعدد ديگرى درباره شجره ممنوعه داده‏اند، ولى آنچه گفتيم از همه روشنتر است.

اما نكته‏اى كه در اينجا بايد يادآور شد ، اين است كه در تورات ساختگى كه امروز مورد قبول همه مسيحيان دنيا و يهود است، شجره ممنوعه به عنوان شجره علم و دانش و شجره حيات و زندگى معرفى شده است. تورات مى‏گويد: آدم قبل از آنكه از شجره علم و دانش بخورد علم و دانشى نداشت و حتى برهنگى خود را تشخيص نمى‏داد، و هنگامى كه از آن خورد، و به معنى واقعى، آدم گرديد، از بهشت رانده شد، از ترس اينكه مبادا از درخت حيات و زندگى نيز بخورد و همچون خدايان حيات جاويدان پيدا كند.

و اين از روشنترين قرائنى است كه گواهى مى‏دهد، تورات فعلى كتاب آسمانى نيست بلكه ساخته مغز بشر كم اطلاعى است كه علم و دانش را براى آدم عيب مى‏پندارد و آدم را به گناه علم و دانش مستحق رانده شدن از بهشت خدا مى‏شمرد، گويا بهشت جاى افراد فهميده نبود! جالب اينكه دكتر" ويليام ميلر" كه او را به عنوان" مفسر برجسته و تواناى انجيل" (و به طور كلى عهدين) به‏شمار مى‏آورند، در كتاب خود تحت عنوان" مسيحيت چيست" چنين مى‏نويسد:" شيطان به صورت مار داخل باغ شد و حوا را راضى كرد كه از ميوه آن درخت بخورد، سپس حوا آن را به آدم داد و آدم هم از آن ميوه خورد، اين عمل والدين اوليه ما تنها يك اشتباه معمولى، و يا خطايى از راه بى‏فكرى نبود، بلكه عصيان عمدى بر ضد خالق بود، به عبارت ديگر آنها مى‏خواستند، خدا شوند، آنها مايل نبودند مطيع اراده خدا گردند، بلكه مى‏خواستند اميال خود را انجام دهند، نتيجه چه شد؟ خدا آنها را به شدت سرزنش نمود و از باغ بيرون راند تا در جهان پر درد و رنج، زندگى كنند."

اين مفسر تورات و انجيل در حقيقت، خواسته است شجره ممنوعه تورات را توجيه كند ولى بالاترين گناه يعنى ضديت و جنگ با خدا را به آدم نسبت داده است.

منبع : (علم الکتاب )تفسیرنمونه سوره اعراف آیه 19